profesor Ryszard Strzelczyk

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2025 r., I OSK 2228/22, przypomniał, że w orzecznictwie i piśmiennictwie ugruntowany jest pogląd, że zakaz reformationis in peius (z art. 139 k.p.a.) wiąże się z kształtowaniem sytuacji materialnoprawnej strony. Orzeczeniem na niekorzyść odwołującej się strony będzie każde rozstrzygnięcie, które pogarsza sytuację odwołującego się w stosunku do tej, jaką miał przed wniesieniem odwołania. Istotą zawartego w art. 139 k.p.a. zakazu reformationis in peius jest stworzenie stronie odwołującej się gwarancji procesowych, iż w wyniku złożenia odwołania jej sytuacja prawna nie ulegnie pogorszeniu, bowiem organ odwoławczy może bądź utrzymać w mocy decyzję dotychczasową, bądź też zmienić ją na decyzję bardziej korzystną dla strony, która składa odwołanie. Nie może zaś wydać decyzji mniej korzystnej dla strony odwołującej się niż decyzja dotychczasowa.