profesor Ryszard Strzelczyk

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 lipca 2025 r., II CSKP 607/23, przypomniał, że uznaje się, że pomocnictwo może być popełnione tylko umyślnie, chociaż zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym. Za pomocnika może być uznana osoba, która współdziała ze sprawcą szkody, tj. taka osoba, która pomaga mu świadomie. Świadomość pomocy przy działaniu szkodzącym przesądza o winie pomocnika. Pogląd przeciwny, zakładający, że pomocnikiem może być osoba, która działa nieumyślnie, względnie nie zdaje sobie sprawy z tego, że udziela komuś pomocy, rozszerzałby odpowiedzialność w stopniu, którego nie dałoby się pogodzić z zasadami słuszności. Stanowisko, że pomocnictwa można dopuścić się jedynie umyślnie, łączy się z założeniem, że bezprawne – jako sprzeczne zasadami współżycia społecznego – jest celowe działanie lub zaniechanie ułatwiające lub sprzyjające wyrządzeniu przez sprawcę szkody innej osobie, choćby to działanie lub zaniechanie jako takie samo nie było bezprawne. Wskazuje się też, że nie może być uważany za pomocnika w rozumieniu art. 422 k.c. podmiot, który bez wykazanego mu elementu współdziałania w postaci świadomego udzielenia pomocy bezpośredniemu sprawcy umożliwia mu lub ułatwia jedynie określone działanie.