profesor Ryszard Strzelczyk

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 2025 r., I OSK 1050/24, przypomniał, że w obowiązującym systemie prawa nie ma podstaw do nabycia statusu „poprzedniego właściciela” nieruchomości warszawskiej w drodze czynności prawnej, zwłaszcza czynności ze sfery prawa cywilnego. Umowy cywilnoprawne nie kreują norm prawnych powszechnie obowiązujących, lecz są jedynie efektem stosowania prawa cywilnego w wyniku zgodnej woli stron. Sama podstawa cywilnoprawna zawarcia umowy nie tworzy interesu prawnego w obszarze prawa administracyjnego (publicznego), chyba, że istnieje w prawie powszechnie obowiązującym norma materialna przypisująca stronom umowy nabycia praw i roszczeń interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym. Skutki czynności cywilnoprawnej mogą powodować powstanie praw podmiotowych w sferze prawa administracyjnego, jednakże tylko wtedy, gdy ustawodawca wyraźnie to unormował. Wynika to nie tylko ze szczególnego charakteru norm prawa publicznego, stanowiącego zbiór norm o charakterze ius cogens, ale również z konstrukcji władztwa administracyjnego, jako elementu determinującego charakter stosunku publicznoprawnego, pozwalającego wyodrębnić stosunek oparty na prawie administracyjnym i odgraniczyć go od stosunku prawnego ze sfery prawa prywatnego.