Czy lepiej skorzystać z zapisu zwykłego czy windykacyjnego?
01 września, 2025

profesor Ryszard Strzelczyk

Kancelaria Prawna

mail: radca.prawny.strzelczyk@gmail.com

mobile: 512 362 632

Czy lepiej skorzystać z zapisu zwykłego czy windykacyjnego?

Istota zapisu zwykłego

W polskim prawie spadkowym funkcjonują dwa rodzaje zapisów. Pierwszy z nich, to zapis zwykły, drugi zaś, to zapis windykacyjny.

Zapis zwykły polega na tym, że spadkodawca zobowiązuje swojego spadkobiercę ustawowego lub testamentowego, czyli osobę która nabędzie po nim spadek, do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz jakiejś innej osoby, zwanej zapisobiercą zwykłym.

Przykładem zapisu zwykłego jest sytuacja, w której spadkodawca postanawia, że po jego śmierci, spadkobierca, który nabędzie po nim cały spadek, będzie zobowiązany do przeniesienia własności konkretnego mieszkania, nabytego w drodze tego spadku, na rzecz wskazanej przez spadkodawcę osoby, czyli na rzecz wskazanego zapisobiercy zwykłego.

Ogromną niedogodnością związaną z zapisem zwykłym jest fakt, że zapisobierca zwykły nie nabywa przedmiotu zapisu z chwilą otwarcia spadku, tzn. nie staje się właścicielem wskazanego wyżej mieszkania z chwilą śmierci spadkodawcy. Właścicielem mieszkania stanie się spadkobierca, a zapisobierca będzie mógł żądać od spadkobiercy wykonania zapisu, czyli przeniesienia na niego własności tego mieszkania. Stawia to zapisobiercę w roli swoistego petenta zdanego „na łaskę” spadkobiercy.

Istota zapisu windykacyjnego

Zapis windykacyjny, tym różni się od zapisu zwykłego, że osoba wskazana przez spadkodawcę jako zapisobierca windykacyjny nabywa przedmiot zapisu od razu, tzn. już z chwilą otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy.

Przedmiot zapisu windykacyjnego, np. wskazane wyżej mieszkanie, w ogóle nie wejdzie do masy spadkowej. Od razu stanie się własnością zapisobiercy windykacyjnego.

Sytuacja zapisobiercy windykacyjnego jest zatem znacznie korzystniejsza od sytuacji zapisobiercy zwykłego. Nabycie przez niego własności wskazanego wyżej mieszkania nie będzie bowiem zależeć od dodatkowej aktywności spadkodawcy.

Konkluzja

Z powyższego wynika jednoznacznie, że zapis windykacyjny jest rozwiązaniem atrakcyjniejszym, a przede wszystkim skuteczniejszym niż zapis zwykły. Do jego realizacji, tzn. do przejścia własności przedmiotu zapisu ze spadkodawcy na zapisobiercę windykacyjnego dochodzi bezpośrednio, a nie za pośrednictwem spadkobiercy. Eliminuje to także możliwość potencjalnych sporów.

Pamiętać jednak trzeba, że zapis windykacyjny, w przeciwieństwie do zapisu zwykłego, wymaga formy aktu notarialnego.

 

 

 

prof. UŁa dr hab. Ryszard Strzelczyk