profesor Ryszard Strzelczyk

Wpis w księdze wieczystej, w tym wykreślenie ujawnionego wpisu, dokonywane jest w ramach postępowania wieczystoksięgowego wyłącznie w razie istnienia ku temu podstaw ocenianych zgodnie z art. 6268 § 2 k.p.c. w zw. z art. 31 u.k.w.h. oraz w razie niewystępowania przeszkód do dokonania wpisu (art. 6269 k.p.c.). Ocena dopuszczalności i zasadności zaktualizowania ujawnionego w księdze stanu nieruchomości zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym w ramach nieprocesowego postępowania wieczystoksięgowego (art. 31 u.k.w.h.), ewentualnie w ramach procesu uzgodnieniowego, o którym stanowi art. 10 u.k.w.h., jest uzależniona od okoliczności sprawy, a zwłaszcza od tego, na jakich podstawach wnioskodawca opiera twierdzenie o konieczności usunięcia niezgodności oraz czy postulowany przez wnioskodawcę kierunek rozstrzygnięcia mieści się w granicach kognicji sądu wieczystoksięgowego. Należy zgodzić się, że nawet jeśli zabezpieczana hipoteką wierzytelność istnieje, to i tak może dojść do usunięcia podstawy wpisu, a w konsekwencji do wygaśnięcia hipoteki. Rzecz jednak w tym, że w postępowaniu wieczystoksięgowym sąd nie może uwzględniać żadnych dalszych okoliczności nie wynikających z wniosku o wpis i dołączonych dokumentów. Sąd wieczystoksięgowy nie ustala stanu faktycznego, nie rozstrzyga sporu o prawo i nie bada, czy stan prawny istniejący po dokonaniu kwestionowanego wpisu pozostaje zgodny ze stanem rzeczywistym.