profesor Ryszard Strzelczyk

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2026 r., III OSK 290/25, przypomniał, że istotą postępowania egzekucyjnego nie jest ponowna ocena obowiązku nałożonego na stronę wynikającego z tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę wszczęcia takiego postępowania, a jedynie wymuszenie wykonania tego obowiązku. Stosownie do zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) organ egzekucyjny może stosować w tym celu środki egzekucyjne, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków-środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Grzywna w celu przymuszenia, jest mniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego. W razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożona na niego grzywna, o ile nie została uiszczona lub ściągnięta podlega umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywna uiszczona lub ściągnięta może mu być zwrócona w całości lub w części. Wysokość grzywny została uregulowana w art. 121 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym każdorazowo nałożona grzywna, w stosunku do osoby fizycznej, nie może przekraczać kwoty 10.000 zł. Wysokość grzywny organ egzekucyjny określa wprawdzie w sposób uznaniowy, to jednak nie ma w tym dowolności, gdyż obowiązany jest kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje uznanie administracyjne każdorazowo uzasadnić. Stosując ten środek egzekucyjny organ musi rozważyć i określić grzywnę w takiej wysokości, która skłoni osobę zobowiązaną do wykonania nałożonego decyzją ostateczną obowiązku.